Da li je opravdana opšta anestezija za jednostavne stomatološke intervencije kod male dece
U više navrata smo naglašavali kako se u većem broju zapadnih zemalja, kao opšte prihvaćeno pravilo, da se kod dece do treće godine stomatološki zahvati rade ISKLJUČIVO U OPŠTOJ ANESTEZIJI. Detaljnije
Najnovije naučne studije, kako eksperimentalne tako i kliničke ukazuju na mogućnost da opšta anestezije kod sasvim male dece može da izazove promene na mozgu. Do skora se razmišljalo da opasnost postoji kod dece eventualno do godinu dana, a sada se pominje gotovo kompletan predškolski uzrast.
I sama naznaka da takva interevencija može da ima štetne posledice navela je Srpski komitet za opštu anesteziju(pogledati unterviju od 9.03.2015 god u Politici, dr Dušice Simić iz Univerzitetske dečje klinike u Tiršovoj, inače Predsednice Komiteta za dečju anesteziju u Svetskoj federaciji anestezioloških udruženja, Politika 09 mart 2015 godine)da se operacije koje nisu hitne i koje se mogu bez posledica odložiti POMERE IZA TREĆE GODINE.
Svakako da ono što je neodložno i ugrožava život, na principu izbora manjeg zla, mora da se sprovede.
Da li su intervencije na zubima u opštoj anesteziji neodložne i neostvarive drugim metodama. Pogotvu ako je reč o inače potpuno zdravoj deci?
SVAKAKO NISU!!!
Sve, pa i vađenja zuba, može bez problema da se uradi, naravno sa malo većim naporom, i uz utreniranost stomatološkog tima. Treba imati na umu da mnoge probleme, a posebno karijes ranog detinjstva(i njegovu agresivnu formu cirkularni karijes) nije moguće rešiti u jednoj poseti(jedna operacija npr). Potreban je složeni postupak remineralizacije i uspostavljanja ravnoteže u usnoj duplji. A pri svakoj takvoj poseti malo dete(do tri godine) će uglavnom veoma burno reagovati i pružati otpor potpuno isti kao kada bi vadili zub.Detaljnije
Da li će dete zbog toga imati psihičke traume? Ni jedna studija nije to potvrdila, a praksa(između ostalog i lična 40-ogodišnja) govori sasvim suprotno, ako se poštuju procedure navedene u gornjem tekstu, odnosno ako posle tih agresivnih intervencija dete u narednim godinama redovno dolazi na preventivne preglede, NE POSTOJE BILO KAKVE TRAUME.
Danas se većina intervencija, sa savremenim materijalima, kod sasvim male dece može izvesti potpuno bezbolno(bez bušilice), a vađenja zuba sa lokalnim anestezijom. Sam bol kod deteta uopšte nije veliki problem, već uopšte prilaz i „čeprkanje oko usta“. Imamo sličan fenomen KAO kod otprora deteta pri pranju zuba, koji se mora savladati.
Pa zašto su u tzv „razvijenim zemljama“ uvedena takva pravila. Verujem da je na prvom mestu njegovo veličanstvo novac i VISOKE ZARADE koje se ostvaruju kod opšte anestezije. Svakako tu je i komoditet a najmanje ono što se i najviše ističe da roditelji mogu da tuže stomatloga zbog „zlostavljanja deteta“.
I u nekim našim stručnim krugovima postoji tendencija da se zabrani rad deci do tri godine bez opšte anestezije. Smatram da je to veoma opasno i neozbiljno sa velikim rizikom po zdravlje jer se radi o vodama koje nam nisu još uvek sasvim jasne.
Svakako, ako se radi o specifičnim slučajevima kod dece sa posebnim potrebama gde stanjem u ustima malog deteta ozbiljno ugrožava opšte zdravlje, a nije moguće sprovesti valjanu intervenciju, opšta anestezija je metoda izbora uz sve moguće rizike koje sa sobom nosi.
Svakako rano započinjanje sa intenzvnom PREVENCIJOM PREM RIZIKU najbolji je način da se izbegnu sve vrste agresivnih intervencija kod sasvim male dece!!!
Pogledati radove koji govore o potencalnoj opasnosti opšte anestezije kod male dece:
Anesthesia May Harm Children’s Brains
Study: Anesthesia Before Age 3 Linked to Later Mental Problems
Scientists Demand More Study of Anesthesia Risks to Youthful Children
